سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
736
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
احمد حسين امروهوى ص 101 در الذريعة ( ج 15 ) ، نام پدرش رحيم على آمده است . احمد حسين خان ص 103 وى در ديباچه تاريخ احمدى ، تعداد تصانيف خويش را 38 عنوان نوشته است . به علاوه الذريعة از كتابى ديگر با عنوان « عقد الجواهر » هم ياد كرده است . اعجاز حسن حاجى امروهوى ص 116 نام وى سيد اعجاز حسين امروهوى است و وى شاگرد و داماد منشى محمد عباس بود . همزمان دو شخص زندگى مىكردند يكى وى و ديگرى شيخ اعجاز حسن بدايونى . سيد شبير حسن امروهوى فرزند وى بود و در الذريعة از او به عنوان مصنف دست كم پنج اثر نام برده شده است . اولاد حسين ، شكوهآبادى ص 134 نام كتاب وى كه در الذريعة آمده « نوادر الربوبية » است ، نه « انوار الربوبية » . وى كتابى ديگر به نام « قتال النصاب » هم دارد . ( الذريعة ) احمد على ، وفاخانى ص 136 يك كتاب مهم وى The Truth Revealed ( حقيقت روشن ) است . امير الدّين ص 137 فلك النجاة كتابى معروف ، نوشتهء مولوى حافظ على محمد است . وى اين كتاب را به زبان عربى نوشت و مولوى حكيم امير الدّين آن را ترجمه كرد . دومين چاپ اين كتاب در لاهور ، در سال 1369 ه ق / 1955 م ، پس از درگذشت مؤلف ، با ارجاعات و حواشى بسيار مولانا امير الدّين منتشر شد . امداد حسين خان ص 138 نام وى در مجلهء الواعظ ( ژانويهء 1926 م ) ، جزو شركتكنندگان امتحان ساليانه درجه دوم و سوم سال 1925 م آمده . بنده حسن ، حيدرآبادى ص 146 در رساله شيعه كهجوه ، ( مورّخ فوريه 1910 م ) ، پس از نام وى ، امام جماعت حيدرآباد دكن ، ذكر شده است . بهادر شاه اول ص 147 مؤلف مطلع انوار نوشته است : « وقتى براى تختنشينى ( جانشينى ) به لاهور آمد ، به تمام ممالك محروسه فرمان داد كه هنگام خطبه خواندن براى نماز جمعه در مساجد ، همهء اسامى رايج شده را حذف كرده و اسامى دوازده امام را ذكر كنند . ولى پروفسور سيد اطهر عباس رضوى ( مقيم استراليا ) به نقل از نسخهء خطى تاريخ بهادرشاهى ( در كتابخانهء بريتانيا ) نوشته است كه نام و القاب دو خليفهء راشدين در خطبه باقى ماند و فقط لقب عثمان حذف شد و در القاب حضرت على عليه السّلام ، وصى ابن عمّه رسول اللّه و ابو السبطين و امام عظيم ائمه اضافه شد ، ولى بدين سبب ، همه جا را اغتشاش فراگرفت . ( ر . ك : تاريخ اجتماعى - علمى شيعه اثنى عشرى در هند ، ج 2 ، ص 40 ) . تصدق حسين ص 155 سال ميلادى وفات وى 1929 م نوشته شده كه صحيح آن ، 26 مارس 1930 م است . جعفر حسين ، محمّدآبادى ، لكنهوى ص 170 از مجلهء اصلاح كهجوه ( مورّخ ذىالحجه 1336 ه ق ) برمىآيد كه مقام او پس از حضرت باقر العلوم و مولانا عابد حسين بهيكپورى قرار داشت ؛ يعنى وى مدرّس درجهء سوم بود . حامد حسين ، لكنهوى ص 186 نويسندهء مطلع ، وطن وى را لكنهو نوشته ، اما در الذريعة ( ج 20 ) ، نام كامل وى بدين شرح آمده است : « السيد حامد